MENSEN VERANDEREN ALLEEN ALS ZE DAT ZELF WILLEN

Het is een vraag die me wel vaker wordt gesteld:

’Hoe kan ik een ander of anderen motiveren om te veranderen?’

Mijn antwoord hierop is duidelijk: ‘Dat kan je niet’ PUNT!

Het is nu eenmaal een feit dat mensen alleen veranderen als ze dat zelf willen. Het doet er niet toe hoezeer jij wilt dat iemand verandert. Het maakt niet uit hoezeer gegrond je redenen ook moge zijn… of dat je mening, ja dan neen, klopt dat iemand zou moeten veranderen, noch hoe groot de consequenties zouden kunnen zijn als die persoon niet verandert. Als mensen geen zin hebben om te veranderen, doen ze het NIET.

Erger nog, als je denkt dat het kan helpen om de persoon in kwestie onder druk te zetten, dan zit je er straal naast. Het enige wat je bereikt is dat je meer spanning creëert, waardoor je helpt om de weerstand van de ander nog te vergroten.

Met andere woorden: 'Je wordt deel van het probleem.'

Denk maar even na: er is vast iemand in je nabije omgeving om wie je geeft en die je graag zou zien veranderen. Dat kan iedereen zijn: je partner, je zus, je broer, je man, je kind, je ex, je zoon, je beste vriendin, je collega. Je zou ZO graag willen dat die ander een betere baan zocht, dat die ander minder impulsief en vulkanisch zou zijn, anders over politiek dacht, meer waardering toonde, minder op zijn of haar smartphone zat te scrollen, stopte met roken of zou afslanken, meer zorg droeg voor zijn of haar gezondheid, meer bewoog… enz

Misschien maak je je zorgen, misschien begrijp je niet waarom die persoon niet wil inzien dat het veronachtzamen van zijn/haar gezondheid echt een probleem is… dat de hele wereld, uitgezonderd één persoon, ondertussen toch weet dat roken ongezond is… misschien denk je wel waarom wil hij/zij nu in godsnaam niet gewoon doen wat ik vraag, dan is dat probleem zo van de baan, zo simpel is het toch, of niet?

Ik weet precies wat je voelt, want hoe vaak heb ik dit soort bedenkingen al niet gemaakt. Maar, vroeg of laat besef ik dan toch weer dat mijn aanpak een ‘negatief effect’ heeft op mezelf. Ik ga immers in tegen de fundamentele wet van de menselijke natuur.

Mensen moeten namelijk het idee hebben dat ze controle hebben over hun beslissingen.

Als ik dus push, gaat die andere alleen maar terug pushen. En ook al doe ik het met

de -allerbeste- bedoelingen, het levert niets op. Want elke keer als je vecht tegen de menselijke natuur, zal je gegarandeerd verliezen.

Ik ben er niet trots op, maar ik ben misschien wel het beste voorbeeld van deze wet.

Mijn partner vindt al jaren dat ik beter voor mezelf moet zorgen door iedere dag minstens een wandeling te maken met de ‘StepsApp Stappenteller’. Hij is ervan overtuigd dat ik me dan op de kortste tijd een doel zal stellen en dat ook zal halen. Hij vertelt me dat al meer dan 20 miljoen mensen via die weg zin gekregen hebben om meer te bewegen wat hen een gezondere levensstijl heeft bezorgd: een betere nachtrust, minder kans op overgewicht,

hart -en vaatziekten, suikerziekte, dementie… Hoe meer hij pusht…, hoe meer ik…terug push. Uiteraard heeft hij me al geconfronteerd met wetenschappelijke studies en hij wil met alle graagte ook een stappenteller voor me kopen die ik dan… niet zal gebruiken.

Let wel… ik heb natuurlijk in alle stilte wel hier en daar al zelf wat info verzameld. Het enige argument dat me aantrok was de mogelijkheid om af te vallen. Wist je dat je om pakweg één kilo te verliezen, zowat 100km moet lopen, Dat zijn gemiddeld 125.000 stappen en dat is een kleine twee weken lang elke dag 10.000 stappen zetten. Nee echt! Ik heb een schat van een partner maar dit is voor mij een giftig, vrijheids-berovend voorstel. En als het pushen me ECHT op de heupen begint te werken, vind ik zelfs dat zijn gedrag er misschien wel op wijst dat hij me niet accepteert zoals ik ben… en dat vind ik pas helemaal irritant.

Ik hou de boot af, want ik wil dit helemaal niet doen. PUNT!

Maar wat knaagt... is dat ik besef dat achter mijn 'niet willen’ best nog wel wat meer zit dan wat zo bij een eerste aanblik zichtbaar wordt. Ik ben van nature niet lui en als ik volledig eerlijk ben, dan moet ik bekennen dat het niet zo is dat ik het diep vanbinnen niet zou willen. Maar… ik heb een hekel om aan iets te beginnen wat ik ervaar als ‘opgelegd’, ik

weet nu al dat ik het toch zal opgeven, want ik ben een spurter en geen marathonloper en dat soort geconstrueerde ambitie die me wordt opgedrongen, geeft me meer stress dan wat anders. Kortom ik ervaar het als TE VEEL gedoe.

Ik vertrouw er dan liever op dat het ook wel zal helpen als ik mijn auto wat verder parkeer dan de plek waar ik moet zijn, geen lift neem, als het niet echt hoeft de auto niet neem om te gaan winkelen, ik naar de brievenbus wandel die zo’n 200 meter van ons huis is… enz.

Einde van deze scène met als thema: ‘Pushen=Tegen-Pushen’.

Let wel, wijze lezer, dit is slechts mijn ervaring als een ander wil dat ik iets in mijn leven verander omdat zij dat willen. Mijn uitnodiging voor jou is nu natuurlijk dat je zelf even checkt hoe jij het verteert wanneer iemand erop pusht dat jij iets verandert in jouw leven, omdat zij er zeker van zijn dat dat noodzakelijk voor je is?

Het kan je een FLITS VAN INZICHT geven.

Als ik, mijn eigen voorbeeld in acht nemende, weer terugkeer naar mijn vergeefse pogingen om de levenswijze -van iemand anders- te veranderen dan merk ik dat ik er eigenlijk vanuit ga dat veranderen toch niet zo moeilijk is… maar is dat niet een beetje een beledigende aanname? Het is misschien ook niet zo top van mezelf om ervan uit te gaan dat ik weet wat best is voor iemand anders? ‘Anyway who the fuck am I’?

Ok, het wordt dus tijd voor mij om, als pusher, wat waarheden te aanvaarden:

Volwassenen veranderen alleen als ze dat zelf willen,

want alles vertrekt vanuit het fancy woordje: ‘motivatie’.

Maar wat is de definitie van dit woord? Het betekent dat je zèlf iets wilt doen,

en dat doe je alleen als je daar zèlf zin in hebt en er zèlf klaar voor bent.

Mensen zijn geprogrammeerd om na te streven wat goed voelt.

Wij zijn zo geprogrammeerd dat we nastreven wat NU prettig voelt en uit de weg gaan

van wat we op dat moment ervaren als moeilijk.

Wetenschappelijk experiment: Neurowetenschap – ‘The Healthy Gamer.’

Dr. Alok Kanojia

Ieder mens op aarde denkt de uitzondering te zijn.

Wij geloven dat waarschuwingen op etiketten, gevaren en bekende risico’s niet op ons van toepassing zijn. Onze hersenen blokkeren letterlijk de slechtste scenario’s.

Op hersenscans kan je zelfs zien dat dat deel van het brein dat luistert naar negatieve informatie, zichzelf uitschakelt.

Wetenschappelijk experiment: dr. Tali Sharot, gedrags-neurowetenschapper en directeur van het Affective Brain Lab, Londen.

Word je nu een beetje hopeloos en krijg je het gevoel dat je dus niemand kan helpen om

te veranderen?? Wel, het slechte nieuws is: Inderdaad, je kan iemands gedrag NIET veranderen als je dat met PUSH-KRACHT, van welke aard dan ook, probeert te doen…

Maar het goede nieuws is, er is een andere kracht, die je daarentegen WEL kan inzetten en dat is de ‘KRACHT VAN JE INVLOED.’

Ik ben absoluut niet zeker dat je dit als een cadeau zal willen ontvangen, maar ik zal het toch met je delen: Je kracht ligt in je invloed, als je focust op iets waarover je WEL controle hebt, met andere woorden: je eigen gedrag. Leef verandering voor en toon hoe makkelijk en mogelijk, zelfs aangenaam, het kan zijn. Ik hoor bijvoorbeeld regelmatig dat mensen die over de middag in hun bedrijf, terwijl ze doorwerken en dus constant voor hun scherm zitten, hun broodjes verorberen…tot ze op een dag merken dat iemand die op dezelfde afdeling werkt, over de middag naar buiten gaat met zijn lunchdoos... Wat begint als iets wat ogenschijnlijk simpel opgemerkt wordt… zet tevens ook iets anders in gang… zoals bijvoorbeeld een bedenking als: 'Waar gaat hij dan met zijn lunchdoos naartoe?... dat kan toch alleen maar naar het parkje hier in de buurt zijn?' of...'tja, waarom niet, ik zit hier wel elke middag voor mijn scherm te eten'... of: ‘waarom stop ik eigenlijk nooit met werken, zelfs ’s middags niet?’ Al deze gedachten zijn oorspronkelijk nog vrij makkelijk weg te duwen,... maar er is een zaadje geplant en wanneer ons hoofdpersonage diezelfde collega opnieuw ziet wegstappen tijdens het middaguur en nog eens en nog eens en dan… spreekt hij die collega er in de lift toch even op aan… en die vertelt dat hij een ander mens is als hij terugkomt van zijn parkje en er dan ook weer tegen kan voor een namiddag gefocust werken. Mogelijk stelt hij ons hoofdpersonage voor om misschien eens mee te gaan als hij daar zin in heeft… de natuur is tenslotte voor iedereen. DAN is de kans groot… dat er een verandering in gang is gezet, want uiteraard doet een natuurpauze goed en is het ook wel fijn om het eens over iets anders te hebben dan cijfers en resultaten…

‘Right! and now for the quick fixers among us’: ‘Hoeveel tijd kruipt daar dan in?!’

Soms veel, soms minder veel, maar in ieder geval minder veel dan de pushmethode die heel lang kan duren, veel stress kan bezorgen voor beide partijen en daarenboven absoluut geen effect heeft. Maar, een feit is wel dat het de nodige tijd kost, eer je ‘positieve’ invloed effect heeft op het brein van anderen. Let wel, je gaat zelf ondertussen ook door een

SUPER-LEERPROCES: Je leert niet langer vasthouden aan wat jij wilt voor een ander, je houdt niet langer de illusie vast dat jij het beter weet voor iemand anders, je leert je pushen en je stresserende verwachtingen containen, want als je dat niet doet, zal je een hekel krijgen aan diegene die je wil helpen en dat kan ook niet meteen de bedoeling zijn. Je leert focussen op jezelf waardoor je ook merkt hoe deze aanpak bij jou kan helpen als iemand anders iets van je wil.  Geef het voorbeeld met je positieve houding en blijf verbonden met het vertrouwen dat dit de weg van verandering kan worden, als diegene die je wil helpen daar ook zelf zin in krijgt, het gevoel of de ervaring krijgt dat er kans is dat de verandering NU prettig kan aanvoelen en haalbaar is en de illusie kwijt kan raken dat hij of zij de uitzondering op de regel is.

---

 Donderdag 12 februari 2026

Weer zo'n blog die uit het leven is gegrepen: Jij en ik samen op pad voor mogelijk een ‘FLITS VAN INZICHT’ om te leren met onze ‘kracht van invloed’ de andere(n), maar ook onszelf te motiveren en te veranderen.

Volgende week wil ik dit thema graag eens bekijken vanuit diegenen die worstelen met langdurige veranderingen. Hopelijk wil jij ook deze ‘FLITS VAN INZICHT’ lezen.

sjamaancoach.be