HEB IK GELIJK, OF HEB IK GELIJK!

Lieve lezer, heb jij ook al opgemerkt dat als je spreekt over iets wat je als kind is overkomen, je vader, je moeder of één van je broers of zussen daar beslist een ander verhaal over hebben? Dat komt, naar mijn gevoel, omdat we alleen maar -de kader- van de droom delen. En wie me al wat langer kent, weet dat ik ons ‘leven’ op deze planeet, wel eens benoem als ‘de droom’. Zodra er twee van jullie beginnen te praten over iets wat twintig jaar geleden is gebeurd, kan het lijken alsof jullie het over twee verschillende gebeurtenissen hebben. Je vader beweert: ‘Dit is wat er is gebeurd, zo en niet anders – en dát is de waarheid.’ En jij zegt: ‘Helemaal niet, je vergist je totaal. Dit is wat er echt is gebeurd.’ Wie heeft er gelijk en wie heeft het bij het verkeerde eind? Wel… jullie hebben allebei volgens jullie eigen verhaal gelijk. Als honderd mensen getuigen zijn van een en dezelfde gebeurtenis, zal je er honderd verschillende verhalen over horen en iedereen zal met stelligheid beweren dat zijn of haar het ware verhaal is. Maar in werkelijkheid is het natuurlijk alleen voor die persoon waar.
Maar ‘kennis’ haalt er van alles in je hoofd bij om je ervan te overtuigen dat alleen ‘jij’ het bij het rechte eind hebt. Je gaat zelfs op zoek naar bondgenoten van buitenaf om je te steunen in je kruistocht – een kruistocht niet alleen ten bate van je eigen, maar ook om de ander in het ongelijk te stellen.
Waarom zou je zo naarstig dat wat je gelooft moeten rechtvaardigen? Je hoeft de anderen niet in het ongelijk of in een kwaad daglicht te stellen omdat je nu immers al weet, dat zij binnen het kader van hun verhaal óók gelijk hebben. En in jouw verhaal heb jij gelijk. Als je dat inziet, is het hele gekissebis over gelijk en ongelijk voorbij en hoef je niet langer dat waarvan jij overtuigd bent te verdedigen.
Als we dat niveau van bewustzijn bereiken, is het makkelijker om dat wat andere mensen zeggen, niet persoonlijk op te vatten. We weten dat ieder mens om ons heen een verhalenverteller is en dat iedereen in die verhalen de waarheid vertekent. Wat we met elkaar uitwisselen is slechts -onze- waarneming – vanuit -onze- zienswijze. En daar is niets mis mee, want het enige wat we hebben is immers ons eigen gezichtspunt. Van daaruit beschrijven we alles wat we waarnemen.
Onze zienswijze hangt nauw samen met de wijze waarop we zijn geprogrammeerd, dus met alles in onze persoonlijke ‘kennis’. Onze zienswijze is ook afhankelijk van hoe we ons emotioneel en fysiek voelen en dat kan van het ene moment op het andere veranderen.
Het verandert als we boos of verdrietig zijn en het slaat weer om wanneer we gelukig zijn. Onze waarneming verandert als we moe zijn of honger hebben. Wij mensen stellen wat we zeggen, constant bij; hoe we reageren, wat we projecteren. We passen zelfs wat ieder ander zegt bij!
Weet je, de manier waarop we onze verhalen creëren is uiteindelijk buitengewoon interessant. We hebben de neiging om alles wat we waarnemen te vertekenen te verdraaien, om het te laten overeenstemmen met dat wat we al geloofden; we ‘kneden’ het als het ware een beetje om het beter te laten passen bij onze andere leugens waaraan we al gehecht zijn. Het is verbazingwekkend hoe we dat doen. We vertekenen het beeld van ieder van onze kinderen, we vertekenen het beeld van onze partner en we vertekenen het beeld van onze ouders. We vertekenen zelfs het beeld van onze hond of onze kat! Ik hoor mensen soms zeggen: ‘O, ik heb zoveel van mijn hond geleerd. Mijn hond lijkt wel een mens. Hij praat bijna met me’. En dat menen ze ook! Maar… hoeveel mensen zijn er niet die met hun huisdier naar een dierenpsycholoog gaan, omdat de hond in kwestie zoveel problemen zou hebben.
Zie je hoe we ons verhaal verdraaien? Het verhaal is natuurlijk op de werkelijkheid gebaseerd, want inderdaad we hebben een emotionele band met onze hond, maar het is niet waar dat onze hond bijna praat of bijna een mens is. Als we over onze kinderen spreken, zeggen we: ‘Mijn kinderen zijn fantastisch! Ze doen zus en ze doen zo’. Maar een ander die dat hoort, kan zeggen:’Dan zou je die van mij eens moeten zien! En wij als luisteraars denken dan meteen: ‘Ja, ja, dat zal wel’, want dat past dan weer beter in ons verhaal, toch?
Als kunstenaars met ieder onze eigen stijl hebben we het recht om ons verhaal te vertekenen, dat is trouwens het beste dat we kunnen. Die vertekening is het resultaat van ons gezichtspunt en voor ons heeft dat zin en betekenis. We projecteren ons verhaal en door de vertekening te zien, kunnen we zelfs -soms- tot ‘onze’ eigen waarheid terugkeren. Wie zal er dan stellen dat de vertekening van ons verhaal, geen vorm van kunst is?
Ze is kunst – een prachtige kunst.
Donderdag 19 november 2026
Lieve lezer, Wat als we zouden stoppen met als ego’s te vechten voor ons gelijk? We zouden dan onszelf en de ander zelfs kunnen -begrijpen en eren- voor het bedrijven van de levenslange kunst van het ‘vertekenen’, wetende dat zij en wij net hetzelfde doen.
We onthouden immers nu eenmaal onze intenties, maar beoordelen de anderen vaker op hun gedrag. Misschien is onze grootste innerlijke vrijheid niet dat we vrede vinden met het verhaal dat we onszelf vertellen, maar dat we het niet langer nodig hebben om onszelf voortdurend als de held, het slachtoffer of de rechtvaardige partij te zien.
Dan ontstaat er ruimte om gewoon mens te zijn. Met tegenstrijdigheden, fouten, goede bedoelingen, blinde vlekken en mogelijkheden tot verandering.
Ik ga in ieder geval de komende dagen de uitdaging aan die onstaat vanuit deze
‘FLITS VAN INZICHT’, om dit een tijdje bewust uit te proberen. Ik hoop dat we mekaar daarin ergens gaan tegenkomen.




Opmerkingen