EMOTIES: VRIEND OF VIJAND?

Een van de meest gestelde vragen in de praktijk is: ‘Hoe ga ik om met negatieve emoties zoals ergernis, boosheid, verontwaardiging, woede of haat?’
Het goede nieuws is, naar mijn gevoel, dat mensen die deze vraag stellen al halverwege de oplossing zijn. Het feit dat ze de vraag stellen, duidt erop dat ze een bewust-zijn hebben van de negatieve staat van hun geest. Dat is echt niet zo gemakkelijk als het lijkt. De meeste mensen worden volkomen in beslag genomen door hun emoties en hebben een beperkt zelfbewustzijn. De mensen die me deze vraag stellen, zien wat er in hun geest gebeurt als ze in een wervelwind van emoties terecht komen. Als mensen een negatieve emotie voelen opkomen, is hun eerste ingeving om die onder controle te krijgen zodat ze zich er niet overweldigd of bedreigd door voelen. Ze zouden het gevoel dan het liefst direct kwijt willen zijn of ervoor vluchten en ze denken maar zelden dat het voor een beter begrip zou kunnen zorgen. Dit is waarschijnlijk de reden waarom meer en meer mensen uitdrukkingen als 'woedebeheersing’ of ‘haat overwinnen’ beginnen te gebruiken, in plaats van
‘vrienden worden met je emoties’.
Je gaat me hier niet horen zeggen dat negatieve emoties snel te beheersen zijn. Hoe meer je ze onder controle probeert te krijgen, hoe meer ze in beweging komen- waarna ze weer aan de oppervlakte komen. Het beeld dat telkens bij me oppopt als ik dit merk, is de bal die je probeert onder water te duwen. Hoe hard je ook duwt, er volgt altijd een moment waarop de bal plots met een sterke tegendruk omhoog schiet. En zelfs al krijgen we ze tijdelijk onder controle, dan nog onderdrukken we ze misschien een tijdje tot,
een ogenschijnlijk akkefietje, genoeg is om ze weer te laten opflakkeren. Stel je eens even voor dat een negatieve emotie net zoiets is als modder die in een aquarium rondwervelt. Als je wil dat de modder naar de bodem zinkt zodat je een helder zicht op de vissen krijgt, is het laatste wat je moet doen, je handen in het water steken om te proberen de modder naar de bodem te duwen. Hoe meer je probeert de modder naar beneden te duwen, hoe meer je die omwoelt.
Zo gaat het ook bij negatieve emoties: je probeert ze te onderdrukken, maar hoe meer je dat probeert, hoe meer ze weer omhoog komen en hoe vuiler je water wordt.
Misschien komt bij jou, lieve lezer, nu de vraag op: ‘Hebben we dan geen andere keuze meer?’ Wat mij betreft wel, maar allereerst moeten we ons wellicht de vraag stellen:
‘Op welke manier kunnen we onze negatieve emoties beter leren begrijpen en proberen ze te laten verdwijnen in plaats van ze te onderdrukken?’ Het antwoord is, denk ik, eigenlijk eenvoudig.
Het enige wat we hoeven te doen, is wat ik de ‘rauwe’ energie van negatieve emoties noem, te ontdoen van taalkundige labels als ‘woede’ of ‘ergernis’ of ‘haat’ en er dan rustig naar te kijken tot de energie langzaam in iets anders verandert. Het belangrijkste is, in mijn perceptie, dat je niet -gehecht- raakt aan, zoals eerder gezegd, woorden als: ‘woede’, ‘haat’ of ‘ergeren’ en in plaats daarvan getuige bent van de ‘ruwe’ energie achter de labels.
Het kan subtiel zijn, maar energie verandert voortdurend, terwijl het label… statisch blijft;
Als je het label eraf pelt en in aanraking komt met de ruwe energie, besef je al snel dat de negatieve energie slechts tijdelijk is en zelfs zonder jouw inspanningen verandert.
Laat ik even ‘woede’ als voorbeeld nemen: weerspiegel die emotie alleen zoals een spiegel, hetgeen ervoor staat weerspiegelt, zonder het te veroordelen of zich ermee te identificeren. Je zal zien dat de woede langzaam van vorm verandert en een diepere laag emoties onthult, of vanzelf verdwijnt. Als er zich dan een andere laag van die emotie laat zien, behandel je die net zo.
Als je iets probeert te begrijpen is het vaak het meest effectief als je je vooroordelen opzij zet en het rustig observeert, zodat het onderwerp van je onderzoek onthult wat er te begrijpen is. In plaats van in het modderige water van je emoties te duiken om ze te overmeesteren, kan je ze beter van buitenaf observeren en ze vanzelf rustig laten worden en laten transformeren. De spirituele leermeester Jiddu Krishnamurti, drukte het ooit zo uit:
‘Pure aandacht zonder oordeel is niet alleen de hoogste vorm van menselijke intelligentie, maar ook de uiting van liefde.’ Mijn advies is dan ook:
Observeer de veranderende energie met aandacht en liefde, terwijl die zich in de ruimte van je geest ontvouwt.
Ik kan me voorstellen lieve lezer, dat je je nu afvraagt: ‘Wat is er nu in godsnaam prachtig aan alleen maar observeren? Dan ontwijk je toch de werkelijkheid!?
Nee, naar mijn gevoel is het juist het tegenovergestelde: je ontwijkt die werkelijkheid niet, je staat er juist middenin.’ In plaats van zonder enig zelfbewustzijn in de emotie vast te komen zitten, stel je een onderzoek in en voel je daarna wat er -echt- is. Eens je er beter in wordt, zal je gaan beseffen dat de negatieve emotie geen vaststaande werkelijkheid is. Die komt vanzelf opzetten en trekt zich ook terug binnen de ruimte van je bewustzijn, of je dat nu wil of niet.
Vrijdag 13 november 2026
Lieve lezer, als je eenmaal in EEN FLITS VAN INZICHT, ontwaakt voor deze waarheid, zal je niet meer door negatieve emoties heen en weer worden geslingerd en kan je ze beschouwen als voorbijdrjvende wolken in plaats van jezelf ermee te identificeren als een bepalend deel van jezelf. Vecht niet tegen je negatieve emoties. Observeer ze en word er vrienden mee.
Liefs en tot snel,




Opmerkingen