HEB JIJ SOMS OOK LAST VAN TP?
- Riet Lenaerts
- 11 jun
- 5 minuten om te lezen
Als de zaklamp van het denken haar geldigheidsdatum overschrijdt, koop dan een echte schijnwerper. Waar heb ik het NU weer over in een FLITS VAN INZICHT? Ik vertel het je. Het gaat over iets waar ik nog heel regelmatig over struikel: ‘Nadenken’ verhoudt zich tot ‘Doen’, als een zaklamp ten opzichte van een schijnwerper. Met andere woorden: De beste ideeën krijg ik tijdens het schrijven, niet tijdens het nadenken. En dat geldt, in mijn perceptie, op alle gebieden van de menselijke activiteit. Een ondernemer bijvoorbeeld weet pas of een product op de markt aanslaat als hij het produceert en op de markt aanbiedt. Niet door marktonderzoek? Een verkoper ontwikkelt de perfecte korte krachtige presentatie pas door talrijke verfijningen en na vele afwijzingen. Niet door het bestuderen van veel verkoophandleidingen. Ouders worden door de dagelijkse omgang met hun kinderen competente opvoeders. Niet door het lezen van veel opvoedkundige boeken. En musici worden door het vele musiceren voortreffelijke muzikanten. Niet door het nadenken over de mogelijkheden van hun instrument. Hoe komt dat vraag je je dan af? Naar mijn gevoel, omdat de wereld voor ons moeilijk te begrijpen, onduidelijk is, ondoorzichtig, troebel als matglas. Niemand belicht de realiteit helemaal; zelfs de intellectueelste mens ziet altijd maar een paar meter ver in een bepaalde richting.
Als je die inzichtgrens wil overschrijden, moet je vooruitgaan, niet stil blijven staan.
Doen, niet nadenken. Een van mijn klanten, een intelligente man met een Master of Business Administration en een goede baan in een middenkader van een florerend bedrijf, wil al tien jaar een eigen bedrijf starten. Hij heeft met, enige overdrijving mijner wegen, wel honderden boeken gelezen over het oprichten van een onderneming. Hij heeft misschien wel duizenden uren over producten nagedacht. Stapels marktonderzoeken verzameld en wel tientallen businessplannen geschreven. Het resultaat tot nu toe: niets. Keer op keer komt hij op een punt dat zijn innerlijke stemmetje tegen hem zegt: je ondernemingsidee is misschien veelbelovend, maar veel zal ervan afhangen of het in de praktijk lukt, hoe de markt evolueert en hoe mogelijke concurrenten zullen reageren. Geen dag extra piekeren brengt hem ook maar een millimeter voorbij dat punt. He tis het punt waarop het extra inzicht door nadenken naar nul zinkt. Ik noem dat voor de gemakkelijkheid: het TP, het ‘Top Piekerpunt’.
Je gaat me hier niet horen zeggen dat er iets mis is met nadenken, verre van.
Al na korte tijd bereik je immers een enorme vooruitgang qua inzicht. Maar mettertijd worden deze vorderingen minder en minder. En het is verbazingwekkend hoe snel je het
TP bereikt. Bijvoorbeeld bij investeringsbeslissingen. Als alle ontdekte feiten op tafel liggen, heb je hoogstens nog drie dagen bedenktijd nodig. Bij personeelsbeslissingen misschien een dag. Gaat het om een carrièreswitch: hooguit een week. Misschien geef je jezelf nog een beetje bedenktijd, zodat huidige gevoelsschommelingen geen al te sterke invloed hebben. Maar daarna helpt denken niet meer. Je moet handelen om tot nieuwe inzichten te komen. Pas als je stopt met het ene vast te houden, komt er ruimte om het potentieel van het nieuwe aan te pakken.
Vergeleken met de zaklamp van het nadenken is het doen een echte schijnwerper. De straal daarvan reikt in de ondoorgrondelijke wereld veel verder. En ben je eenmaal tot een nieuw, interessant gebied doorgedrongen dan kun je altijd weer de zaklamp van het piekeren aanzetten.
Hoe belangrijk is daadkracht voor jou? Je kent dit spelletje vast al: Je gaat naar een onbewoond eiland midden in de oceaan. Wie zou je meenemen? Denk er kort over na.
Je levenspartner, een vriend of vriendin, een adviseur, de slimste prof die je kent of een onderhandelingskunstenaar? Natuurlijk niet!! Maar wel een botenbouwer! niet?
Theoretici professors, adviseurs, schrijvers, dus ook bloggers zoals ik, en journalisten zouden graag hebben dat de wereld aan je geopenbaard wordt doordat je erover nadenkt, maar… honestly, dat is helaas zelden het geval. Op amper een handje vol uitzonderingen na, zijn bijna alle stappen die nodig zijn om iets van de wereld te begrijpen, of het nu is op het gebied van de wetenschap, de economie of het dagelijks leven, ontstaan door de fysieke confrontatie met de ondoorgrondelijke wereld. Het begrip is ontstaan omdat iemand zich aan deze wereld heeft blootgesteld.
Toegegeven, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Ook ik blijf vaak veel te veel nadenken, ver voorbij mijn TP. Waarom? Omdat het makkelijker is. Verbaast dit antwoord je? Misschien wel, maar misschien herken je dat ook wel: het is gewoon aangenamer om na te denken dan om het initiatief te nemen. Om dat het behaaglijker is om vooruit te staren en te mijmeren over iets dan om iets te verwezenlijken. Omdat als je nadenkt, het risico op een mislukking nul is, terwijl als je iets gaat doen dat risico -altijd- groter is dan nul. Daarom zijn nadenken over iets en commentaar geven zo ontzettend geliefd. Als je nadenkt heb je geen schuring met de realiteit en kan je dus niet falen. Als je iets doet wel. Maar… dan doe je wel ervaring op. Ken je de spreuk: ‘Ervaring is dat wat je krijgt als je niet krijgt wat je wil’.
Heel toepasselijk, niet?
Picasso zei ooit in een interview: ‘Om te weten wat je wilt tekenen, moet je beginnen te tekenen.’ Precies zo is het met het leven. Om te weten wat je in het leven wil, kan je het beste met iets beginnen. Met andere woorden, wat ik hier vertel, kan je wel een duwtje in de rug geven, maar wees gewaarschuwd: de oplossing zal je uiteindelijk niet vinden door erover
te blijven nadenken en piekeren.
Mijn ervaring is dat als ik in pure zelfbezinning ga, ik op mijn eigen overlevingsmechanismen, stoot, waardoor ik het risico loop om weg te zakken in een moeras van stemmingen, vage gedachten en onduidelijke emoties die me het gevoel geven dat ik toch te kort zal schieten. Als ik daarentegen in de actie ga, vóór ik op mijn TP stoot, kom ik meestal met enige twijfel en wat angst terecht op de wereld met zijn cyclische ‘the good, the bad and the ugly’. Dat kan confronterend zijn, maar ik kom dan ook wel dichter bij mijn basket van ‘goesting’, creativiteit, levenszin, bij dat wat mijn bloed doet borrelen, op… en ja, ik ga het nu toch maar met enige schroom neerschrijven: bij de kern van mijn gelukzaligheid.
Mijn uitnodiging naar jou, beste lezer is, dat je de volgende keer als je voor een belangrijke beslissing staat, intensief nadenkt, maar alleen tot NET vóór je TP. Je zal verbaasd zijn hoe snel je dat punt bereikt. Als je daar bent aangekomen, doe je zaklamp dan uit en zet de schijnwerper aan. Dit werkt zowel beroepsmatig als in je privéleven. Het maakt niet uit of je in je carrière investeert of in je liefdesleven.
Donderdag 11 juni 2026
Met dank aan mijn inspiratoren die ‘DENKEN EN DOEN’ beschouwen als één proces.
En met dank ook aan mijn eigen leven, dat me keer op keer verwondert met een nieuwe ‘FLITS VAN INZICHT’, die ik dan met jou mag delen.
Opmerkingen